Stucpasta is de laatste laag op een wand. Niet de laag die het vlak maakt, maar de laag die het glad maakt: een kant-en-klare pasta die je in één of twee dunne lagen aanbrengt en daarna zo strak zet dat je er zonder verdere behandeling overheen kunt schilderen of behangen. Je koopt hem in een emmer, roert hem los en gaat aan de slag. Aanmaken met water hoeft niet.
Dat maakt het een aantrekkelijk product voor wie zelf een wand afwerkt, maar het roept ook meteen de vraag op wat je nu precies nodig hebt. Want er staan meerdere pasta’s naast elkaar, en er staat ook nog zoiets als een pleistermortel en een gipsvuller. Hieronder het onderscheid, en daarna de praktijk.
Stucpasta of pleistermortel?
Het verschil zit in wat de laag moet doen.
Een pleistermortel is de dragende laag. Die brengt een ruwe of ongelijke wand terug naar vlak, in een laagdikte van millimeters tot centimeters. Je maakt hem aan met water en je brengt hem met de hand of machinaal aan. Atlas Plastering Mix M is zo’n cementpleister: van 6 tot 30 mm, met een verbruik van ongeveer 1,6 kg per m² per millimeter.
Een stucpasta is de afwerklaag daarover, tot ongeveer 3 mm. Die maakt geen hoogteverschillen meer weg, die maakt het oppervlak glad. Je gebruikt hem op een gepleisterde wand, op gipsplaat of op bestaand stucwerk dat nog vlak genoeg is.
De vuistregel: meet met een rei van twee meter. Zie je meer dan een paar millimeter licht onder de rei, dan heb je eerst een pleisterlaag nodig. Blijft het daaronder, dan volstaat pasta.
Welke stucpasta kies je
Alle pasta’s in het assortiment doen hetzelfde werk. Het verschil zit in de verwerking en in hoe wit het eindresultaat is.
| Pasta | Laagdikte | Kenmerk |
|---|---|---|
| Atlas GTA Finish | tot 3 mm | polymeer, met de roller aan te brengen, ongeveer 1,0 kg per m² per mm |
| Atlas Gipsar GO! Finish | 1 tot 3 mm | gebruiksklaar, ongeveer 1,5 kg per m² |
| Atlas Rapid Finish | tot 3 mm | sneldrogend, handig als je dezelfde dag verder wilt |
| Megaron DV-20 Super Finish | tot 3 mm | extra wit, ongeveer 1 kg per m² bij 0,5 mm |
| SMIG A-2 | tot 5 mm | voegt, vult en werkt af, ongeveer 2 kg per m² per mm |
Ga je een groot vlak doen, dan is een pasta die je met de roller kunt aanbrengen een stuk sneller dan spanen. Je rolt de laag op en trekt hem daarna glad. Voor GTA Finish hoort daar de Rollo Roller van 23 cm bij, voor Gipsar GO! en Rapid Finish de 18 cm-uitvoering.
Wil je een heel witte wand die je daarna licht schildert, kies dan de extra witte variant. Scheelt je een verflaag.
Gipsplaat afwerken
Op gipsplaat begint het werk bij de naden en de schroefgaten, niet bij de pasta.
De klassieke werkwijze is: naad vullen, voegband erin, opnieuw vullen, breed uitschuren. Daarvoor gebruik je een gipsvuller; de vezelversterkte uitvoering scheurt minder snel op de naad. Wil je het voegband overslaan, dan is er SMIG C-50, speciaal daarvoor gemaakt: ongeveer 0,3 tot 0,4 kg per strekkende meter voeg.
Pas als de naden hard, vlak en stofvrij zijn gaat de stucpasta erover. Sla die volgorde niet over. Een naad die je onder de pasta wegwerkt zonder hem eerst goed te vullen, tekent zich er binnen een paar maanden weer doorheen.
Zet je de platen zelf op de wand, lees dan eerst hoe kan ik gipsplaten lijmen.
Voorbehandelen: waarom die primer er echt onder moet
Gipsplaat, vers stucwerk en oud pleisterwerk zuigen alle drie, en niet gelijkmatig. Waar de wand sterk zuigt, trekt hij het water uit de pasta voordat die kan binden. Dat zie je terug als een plaatselijk poederige, slecht hechtende laag, en op de naden als afgetekende banen.
Een stucprimer lost dat op. EURO-GRUNT 300 en EURO-GRUNT 500 zijn concentraten die je met water verdunt, afgestemd op hoe sterk de wand zuigt: hoe sterker de zuiging, hoe minder water. Reken bij een verdunning van 1 op 3 op ongeveer 0,1 tot 0,3 kg per m².
Doe bij twijfel de watertest. Sprenkel wat water op de wand. Trekt het binnen een minuut weg, dan zuigt hij en heb je de primer nodig. Blijft het als druppels liggen, dan niet. Hoe lang je daarna moet wachten staat in hoe lang moet voorstrijk drogen, en welke primer waar bij hoort in primer kiezen.
Aanbrengen
Werk per wandvlak in één keer door, van hoek tot hoek. Stop je halverwege, dan droogt de rand in en zie je die overgang later terug.
- Roer de pasta los in de emmer. Aanmaken met water hoeft niet, maar even doormengen wel.
- Breng een dunne laag op, met de roller of met de spaan. Liever twee dunne lagen dan één dikke: een dikke laag droogt aan de bovenkant sneller dan onderin en krimpt daardoor ongelijk.
- Trek de laag glad zolang hij nog nat is. Hier zit het echte werk. Hoe strakker je nu bent, hoe minder je straks hoeft te schuren.
- Laat drogen voordat je de tweede laag opzet.
- Schuur licht op als de laag helemaal hard is, met fijn schuurpapier en in goede lichtval. Zet een lamp schuin op de wand, dan zie je meteen wat er nog niet klopt.
Werk niet in de volle zon en niet in een tochtige ruimte. Te snel drogen is bij pasta net zo vervelend als te langzaam.
Hoe lang moet stucpasta drogen?
Reken op ongeveer zes uur voordat je een dunne laag kunt schuren, en langer bij een dikkere laag, een koude ruimte of een hoge luchtvochtigheid. Een sneldrogende pasta als Rapid Finish is eerder klaar. De opgegeven tijd op de verpakking is leidend, want die verschilt per product.
Voor de laag eronder gelden andere tijden. Een dikke pleisterlaag heeft dagen nodig: reken op ongeveer een week per centimeter voordat je gaat schilderen. Ga je te vroeg verven, dan sluit je vocht in en krijg je blaasjes of vlekken.
Schilderen of behangen
Als de wand droog, hard en stofvrij is, gaat er een grondlaag op. Ook op een spiegelglad vlak: verse pasta zuigt ongelijkmatig en zonder grondverf zie je de plamuurplekken door de verf heen.
Daarna twee lagen latex verf. Reken op 7 tot 10 m² per liter per laag. In een hal, keuken of kinderkamer kies je een schrobvaste verf, in een slaapkamer volstaat mat of wasbaar. Een matte verf verbergt bovendien kleine oneffenheden beter dan een glanzende.
Kort samengevat
- Vlak maken doe je met een pleistermortel, glad maken met een stucpasta tot ongeveer 3 mm.
- Op gipsplaat eerst de naden vullen, met of zonder voegband, en pas daarna de pasta.
- Een stucprimer eronder voorkomt poederige plekken en afgetekende naden.
- Twee dunne lagen geven een beter resultaat dan één dikke.
- Reken op ongeveer zes uur voordat je een dunne laag kunt schuren, en op een week per centimeter voordat je over een dikke pleisterlaag heen schildert.
Het volledige assortiment staat bij stucmaterialen; voor het opbouwen van de wand zelf kijk je bij wand en plafond.
